Ontmoeting met Olivia Wilde rond The Invite

Dat was het eerste wat ik deed, nog voor ik het scenario las, omdat ik de bron van deze bewerking wilde begrijpen. Ik wist dat het verhaal al in verschillende talen was bewerkt. Dat intrigeerde me: wat is dat voor een verhaal dat in zoveel verschillende culturen weerklank vindt? Ik heb dus de originele Spaanse film bekeken, die zelf een bewerking is van een toneelstuk. Ik heb van begin tot eind gelachen. Het uitgangspunt is eenvoudig, maar zo rijk aan mogelijkheden. Toen ik het scenario van Rashida en Will las, wist ik dat we iets beet hadden. Ik droomde al lang van een collectief werkproces, een aanpak à la Sidney Lumet op 12 Angry Men, of à la Mike Nichols. Konden we repeteren, chronologisch draaien, op pellicule werken, en een levend werk maken dat verandert doorheen de repetities en de takes, met veel ruimte voor improvisatie? Het scenario is tijdens de opnames enorm geëvolueerd, dankzij alles wat de acteurs meebrachten: iets persoonlijks, iets precies, iets unieks in elk personage.

The Invite is de bewerking van een Spaanse film uit 2020, Sentimental van Cesc Gay. Kreeg je door het scenario van Will McCormack en Rashida Jones zin om die eerst te zien?

Dat was het eerste wat ik deed, nog voor ik het scenario las, omdat ik de bron van deze bewerking wilde begrijpen. Ik wist dat het verhaal al in verschillende talen was bewerkt. Dat intrigeerde me: wat is dat voor een verhaal dat in zoveel verschillende culturen weerklank vindt? Ik heb dus de originele Spaanse film bekeken, die zelf een bewerking is van een toneelstuk. Ik heb van begin tot eind gelachen. Het uitgangspunt is eenvoudig, maar zo rijk aan mogelijkheden. Toen ik het scenario van Rashida en Will las, wist ik dat we iets beet hadden. Ik droomde al lang van een collectief werkproces, een aanpak à la Sidney Lumet op 12 Angry Men, of à la Mike Nichols. Konden we repeteren, chronologisch draaien, op pellicule werken, en een levend werk maken dat verandert doorheen de repetities en de takes, met veel ruimte voor improvisatie? Het scenario is tijdens de opnames enorm geëvolueerd, dankzij alles wat de acteurs meebrachten: iets persoonlijks, iets precies, iets unieks in elk personage.

Als regisseur, als "degene die de beslissingen neemt", hoe slaag je erin om op je instinct te vertrouwen en te luisteren naar de ideeën die op de set ontstaan, in plaats van voor de veiligste oplossing te kiezen: vasthouden aan het oorspronkelijke plan?

Dit is de eerste film waaraan ik werkte die aanvoelde als levend materiaal, altijd in beweging. We draaiden de scènes chronologisch, dus we voelden meteen wat werkte en wat niet, wanneer het ritme bijgesteld moest worden, wanneer het publiek naar een andere energie moest. Het was alsof we de film monteerden terwijl we hem draaiden. Het idee was om open te blijven voor wat er gebeurde, en tegelijk heel goed te weten waar de film naartoe moest. Ik wilde geen film die doelloos aanvoelt. Cinéma-vérité vind ik een schitterend voorbeeld van organisch vertellen, en Husbands and Wives was een grote invloed, maar we wilden een veel bewuster esthetisch kader. Daarom hadden we vooraf, samen met de director of photography en de production designer, een reeks heel precieze regels afgesproken. Binnen dat kader waren de acteurs helemaal vrij, en kon ik mijn beslissingen op mijn gevoel nemen. Het is de eerste keer dat ik die alchemie echt begreep: een uiterst rigoureuze voorbereiding die daarna de weg vrijmaakt voor totale vrijheid.

De enscenering is precies. De koppels gaan uiteen en nemen elk andere kamers van het huis in, je waant je in een labyrint. De manier waarop ze zich door het appartement bewegen, maakt deel uit van het verhaal. Hoe heb je die bewegingen in die beperkte ruimte bedacht?

Er was dat idee van een labyrint, van een plek waar iedereen fysiek heel dicht bij elkaar zit en toch genoeg privacy heeft om geheime momenten mogelijk te maken. Alles is vertrokken vanuit de uitdaging van een film die zich in één enkel decor afspeelt. Er bestaan verschillende referenties op dat vlak: Amour, Who's Afraid of Virginia Woolf? en 12 Angry Men hebben me geïnspireerd. Toen ik het scenario las, werd het appartement beschreven als één grote open ruimte, met een keuken die uitgeeft op de hoofdkamer. Ik voelde meteen dat er plekken nodig waren waar de personages zich konden verstoppen, ruimtes die wat beslotenheid boden. Op dat moment voorzag het scenario nog niet dat de koppels zich in twee groepen zouden opsplitsen. Dat hebben de acteurs en ik toegevoegd, omdat we het idee geweldig vonden dat elk koppel een andere kant van zichzelf laat zien zodra het even weg is van de anderen. De twee scènes die we de house tours noemden, waarin de personages door de verschillende kamers van het appartement lopen, zijn dan ook grotendeels geïmproviseerd. Zo konden we het decor op een heel andere manier verkennen. Meestal is een decor dat je bouwt maar vijf of tien minuten in beeld. Je hebt nooit echt de tijd om te genieten van al het werk dat erin is gekropen. Hier hebben we werkelijk elke vierkante centimeter van dat appartement gebruikt. Na de voorbereiding kenden we het zo goed dat we instinctief wisten hoe we het moesten filmen, afgaand op de plekken waar de acteurs tijdens de repetities vanzelf terechtkwamen. We hebben ook veel gespeeld met kaders binnen het kader: spiegels, ruiten, scheidingswanden, die emotionele barrières verbeeldden. Dat resultaat hadden we in een echt appartement nooit kunnen bereiken. We moesten die ruimte op maat bouwen, en tegelijk vermijden dat ze er te gefabriceerd uitzag. We wilden dat het leek op een appartement dat je echt in San Francisco zou vinden, in die prijsklasse, voor personages als deze. Joe is opgegroeid in San Francisco, maar hij heeft de middelen niet om zijn appartement in te richten zoals het "hoort". Dus mengt hij oude meubels met goedkopere spullen en zelfgeknutselde dingen.

En Angela's kleren gaan letterlijk op in het decor..

Ja, dat is te danken aan onze kostuumontwerpster, Arianne Phillips, die het idee had om Angela's blouse exact dezelfde kleur te geven als de muren. Telkens als we de tint van de muren veranderden, moest zij de stof opnieuw verven om een perfecte match te krijgen. De hele scène waarin de personages over de verschillende verfnuances discussiëren, komt trouwens voort uit een echt gesprek met mijn production designer. Ze vroeg me welke van de drie kleuren ik het liefst had voor de muren. Voor mij waren ze volstrekt identiek. Toen vroeg ze of ik niet kleurenblind was. Ik antwoordde: "Dank je, dát zetten we in de film!" Ik zou uren over dat appartement kunnen praten. Het is echt een personage in de film, en een personage waaraan ik erg gehecht ben.

Hoe heeft The Invite uw kijk op de liefde op lange termijn veranderd?

Tijdens de workshops met de acteurs en onze consultant Esther Perel probeerden we het idee te verkennen dat er in één relatie meerdere relaties kunnen schuilen. Dat een liefdesverhaal misschien voorbestemd is om ooit te eindigen… maar dat je met diezelfde persoon een nieuwe relatie kunt beginnen. Dat idee van heruitvinding had me jaren geleden diep geraakt, toen ik Esther erover hoorde spreken in een TED Talk. Het zette mijn kijk op de dingen volledig op zijn kop. Ik was vastbesloten om die gedachte in The Invite te verwerken. Het heeft me minder cynisch gemaakt over langdurige relaties en over het huwelijk. Ik hou enorm van het idee dat je de vrijheid hebt om jezelf opnieuw uit te vinden, zowel individueel als binnen de relatie. Tijdens de montage heb ik dit citaat van Oscar Wilde toegevoegd: "Men zou altijd verliefd moeten zijn. Daarom zou men nooit moeten trouwen." Het is een knipoog naar Woody Allen, die zijn films graag met een citaat opende om het publiek meteen een idee te geven van zijn visie. Wat ik vooral hoop, is dat de toeschouwers dat citaat aan het einde van de film anders zullen lezen. Als je blijft investeren in de liefde als proces, en dat betekent jezelf telkens opnieuw uitvinden, dan wordt het huwelijk misschien toch iets veel minder antiromantisch. Dat is in elk geval de weg die ik zelf heb afgelegd. Maar eerlijk gezegd zijn het vooral de vertoningen met publiek die me minder cynisch hebben gemaakt. Deze film zou, en dat is een erg hoge ambitie, sommige mensen kunnen helpen om minder ontgoocheld naar liefdesrelaties te kijken. En misschien zelfs koppels te redden die op springen staan. Op het eerste gezicht is het een komedie: we willen dat mensen lachen, zich herkennen en zichzelf vergeven. Maar onder het gelach hoop ik dat er één vraag blijft hangen: heb je al nagedacht over je verantwoordelijkheid voor je eigen geluk? Je hebt maar één leven. Kies je er echt voor om het zo te leven?