Door de ogen van een kip

Vanaf de eerste paar scènes in Hen windt de Hongaarse regisseur György Pálfi er geen doekjes om: het is een vraatzuchtige en meedogenloze wereld waar het hoofdpersonage in geboren wordt. Die geboorte is zowat het eerste wat je ziet, een ei dat uit de cloaca van een kip geperst wordt. Vandaar valt het op een band, en na een lang selectie- en evaluatieproces wordt het machinaal uitgebroed. Zo breekt Kip (laten we haar maar zo noemen) uit haar schaal. Ze onderscheidt zich van de anderen door haar zwarte veren, en het scheelt geen haar of ze belandt om die reden in een soep. Ze weet echter te ontsnappen — of liever: ze glipt weg omdat ze ergens iets lekkers heeft gezien — en zo begint ze aan een epische queeste die Odysseus doet verbleken.

Het is geen toeval dat Kip stomweg haar hachje redt omdat ze naar haar maag luistert. Ze blijft tenslotte een dier, en Pálfi past ervoor op om er niet Disney- of Babe-gewijs een mensachtig personage van te maken. Alles wat Kip doet, is een reactie op een instinct of een drift. Ze steekt een drukke snelweg over omdat er een vos achter haar aanzit, ze klimt op een vrachtwagen omdat daar maïskorrels te vinden zijn, ze zoekt toenadering tot een haan omdat ze zich wil voortplanten, ze nestelt zich op een warme ventilator omdat ze het een fijne plek vindt om haar eieren te leggen. Dat ze daardoor grote afstanden aflegt, ongelukken veroorzaakt, in een betoging belandt of zelfs mensenlevens kost, is nooit haar schuld.

Het is meteen ook de reden waarom Hen zo’n emotionele ervaring is. Je begrijpt perfect waar Kip op uit is, en ook dat haar behoeften in wezen niet zoveel verschillen van de onze. Maar ook dat wij als mens wel degelijk de gevolgen van onze daden en keuzes kunnen inschatten en dus verantwoordelijkheid dragen. Als de Griekse restauranthouder en zijn familie zich ertoe laten verleiden om illegale vluchtelingen te smokkelen, mag het geen excuus zijn dat hun zaak niet goed draait. Net zoals er überhaupt geen excuus kan zijn om die vluchtelingen zomaar aan hun lot over te laten. Het universum mag dan vraatzuchtig en meedogenloos zijn, het wil daarom niet zeggen dat we ons daarbij moeten neerleggen.

Hen is dan ook veel meer dan enkel een plezierige en soms zelfs ontroerende dierenfilm. Pálfi maakt er een zedenspel van en houdt ons een ontnuchterende spiegel voor. En Kip — enfin, de acht kippen die haar spelen — verdient een Oscar.

Met Anett, Enci, Enikő, Eszti, Eti, Feri, Nora en Szandi.
Griekenland/Duitsland/Hongarije. 1u36.