Wanneer een film traag wordt genoemd, is dat vaak met negatieve bijklank. ‘Te traag,’ wordt er dan bedoeld, of ‘er gebeurt niks’. Niets is minder waar voor Rietland, het langspeeldebuut van de Nederlandse regisseur Sven Bresser. Want wat gebeurt er overdonderend veel in deze film, ook al lijkt dat op het eerste zicht niet zo.
Johan (Gerrit Knobbe), een ouder wordende rietsnijder en opa in het moerassige Weerribben, ziet de grond onder zijn voeten wegdrijven wanneer een jonge vrouw verkracht en vermoord wordt teruggevonden op zijn perceel. Zijn verwarring en angst probeert hij verborgen te houden voor zijn kleindochter Dana (Loïs Reinders), die een tijdje komt logeren. Maar na een tijdje is er geen ontkomen meer aan.
Het eerste wat opvalt is het ijzersterke sound design van Kwinten Van Laethem. Al vanaf seconde één is elke decibel een masterclass in sfeerschepping. Het geluid van water, van riet, van een wasmachine, een man, een meisje — alles krijgt de aandacht die het verdient. Het gezoem van een drone wordt in de handen van deze makers een dolk door het hart.
De beelden moeten daar niet voor onderdoen. Na het kijken kan je elke rimpel op Johans moegetergde hoofd natekenen en weet je precies onder welke nagel hij het meeste vuil heeft zitten. Maar director of photography Sam du Pon maakt niet alleen indruk met de meer natuurlijke beelden die je in dit soort film verwacht. Ook in de artificiële setting van het dorpsfeest is elk frame een prachtig kunstwerk.
Voor wie zich nu verwacht aan een meanderende, verhaalloze stijloefening: geen paniek. Want Bresser slaagt erin om met minimale middelen en een totaal gebrek aan goedkoop sentiment een diep rakend en bij momenten spannend verhaal te vertellen. Hij kan daarvoor rekenen op twee onverwachte geheime wapens. Echte rietsnijder Gerrit Knobbe, die met exact nul ervaring nog minder vlieguren had dan zijn tienjarige tegenspeler. En de jonge actrice Loïs Reinders. Hun relatie is waarachtig en ambigu, met Johan die zich maar al te bewust is van de gevaren die op de loer liggen voor zijn kleindochter en andere meisjes uit het dorp.
Een kleine film over grote vragen, gemaakt bij ons om de hoek door een team van wereldklasse.
