Review

The Mastermind: in het spoor van een zoekende man (en generatie)

Ruben Nollet

“Ik denk eerlijk gezegd niet dat je hier lang genoeg over nagedacht hebt,” zegt een professionele crimineel op een bepaald aan het hoofdpersonage uit The Mastermind. Het is een understatement en de perfecte illustratie van de ironie die Kelly Reichardts nieuwe film uitstraalt — de titel alleen al. JB Mooney, de hoofdfiguur in kwestie, mag dan wel zelf regelmatig zeggen dat zijn plan om een museum te overvallen en schilderijen te stelen waterdicht is, de realiteit toont een heel ander beeld.

Hoe beter je hem leert kennen, hoe meer je begrijpt dat Mooney een naïeve en stuurloze ziel is. Op het eerste gezicht lijkt hij zijn zaakjes op orde te hebben. Hij heeft twee lieve zonen en een vrouw die hem steunt, en hij werd geboren in een geprivilegieerde familie (zijn vader is rechter). Waar veel andere jonge mannen van zijn generatie bovendien een oproepingsbrief in de bus dreigen te krijgen om in Vietnam te gaan vechten, loopt hij dat risico niet. Hij beseft echter niet hoe goed hij het heeft en mist een echt doel in zijn leven.

De kunstroof die hij op touw zet, moet dat oplossen, maar hij mist het talent en het temperament om dat voor elkaar te krijgen. Die klunzige overval krijgen we al vroeg in de film te zien, vervolgens gaat het over de repercussies voor Mooney en zijn halfslachtige pogingen om zijn vel te redden. Met zijn ongevaarlijke aard en zachte houding kan hij wel charmeren (zeker zoals Josh O’Connor hem speelt), maar aan het eind van de rit blijft hij vooral ter plaatse trappelen, blind voor al de kansen die anderen hem in de schoot werpen.

Humor heeft altijd deel uitgemaakt van het werk van Kelly Reichardt, zelfs al staat ze bekend als toonbeeld van de ‘slow cinema’. In The Mastermind legt ze meer dan ooit de nadruk op de lichtvoetige kant, zowel in Mooney’s gezapige gedrag en de idiote beslissingen die verschillende personages nemen als in de muzikale keuzes, die de film doen aansluiten bij de genrecinema uit de jaren 1960 en 1970. Maar ze houdt ook vast aan haar eigen stijl en laat de scènes alle tijd om zich te ontwikkelen en in alle stilte veelzeggende kanten van de personages bloot te leggen.

The Mastermind
Kelly Reichardt (Meek’s Cutoff, Wendy & Lucy) verrast met haar eigen interpretatie van de heist-film, het tragikomische verhaal van een man die een kunstroof organiseert en daarbij niet gehinderd wordt door enige kennis van zaken.

Ruben Nollet

Laatste artikelen