Stel je deze situatie voor: drie mannen staan terecht voor moord, en er is een video-opname waaruit duidelijk afgeleid kan worden wie het fatale schot heeft afgevuurd. Een uitgemaakte zaak, denk je dan, maar zo simpel liggen de kaarten niet. We bevinden ons namelijk in Argentinië, en de beschuldigden zijn Darío Luis Amín, de CEO van een mijnbouwbedrijf, en de twee voormalige politiemannen die hem vergezelden. Het slachtoffer, Javier Chocobar, was de activistische leider van de Chuschagasta, een inheemse gemeenschap. Hij verloor het leven toen hij in oktober 2009 een protest aanvoerde tegen het bedrijf dat de gemeenschap wou verdrijven van het land waar ze al vele eeuwen woonde.
In haar documentaire ‘Our Land’ toont regisseur Lucrecia Martel onder meer hoe het eraan toegaat in de rechtbank tijdens het proces. En het eerste wat opvalt, is dat de verdediging enorm veel nadruk legt op het idee van eigendom. De Chuschagasta waren ontrechtmatig aanwezig op het terrein, klinkt het, want Amín had papieren die aantoonden dat hij de eigenaar is van de grond. Die documenten heeft de inheemse gemeenschap niet, want ze leefde er al voordat Argentinië ontstond als land. Het is maar één van de geniepige manieren waarop de staat en de gegoede klasse die volkeren blijft onderdrukken, ook al is het koloniale tijdperk volgens de wetgeving voorbij.
Martel gebruikt de moord op Javier Chocobar om een veel bredere kwestie aan te kaarten, een probleem dat trouwens verder strekt dan de landsgrenzen van Argentinië. Het gaat over hoe Latijns-Amerika het bestaansrecht van de inheemse volkeren systematisch ontkent en hun geschiedenis tracht uit te vlakken. Zelfs de term ‘inheems’ wordt in twijfel getrokken. Martel toont ook hoe die gemeenschappen dan maar hun eigen geschiedenis vastleggen, in collecties foto’s en eigen videomateriaal. En de cineaste gaat nog een stap verder: ze betrekt de Chuschagasta bij het productieproces van de film, waarmee ze hen de middelen en de technische kennis aanreikt om ook in de toekomst te blijven vechten voor hun bestaan. Cinema als protestinstrument, je ziet het niet elke week in de bioscoop.
