Review

Orphan: Zoeken naar je vader in woelige tijden

Ruben Nollet

Je leert het nooit helemaal af, maar als kind maakt magisch denken deel uit van je alledaagse realiteit. Je bent ervan overtuigd dat je iets kan doen gebeuren, als je maar de juiste rituelen uitvoert. Andor, de 12-jarige hoofdfiguur uit Orphan, is ook zo. Het jaar is 1957 en de Tweede Wereldoorlog ligt al lang achter de rug, maar hij blijft hopen dat zijn vader zal terugkeren uit de concentratiekampen waar hij en het grootste deel van de (Joodse) familie naartoe zijn gestuurd. Dus bidt de jongen elke dag tot een stoomketel die in de kelder staat, een massief en indrukwekkend ding.

Over zijn vader weet hij niet veel, behalve wat zijn moeder en een familievriend hebben verteld. Maar het is het enige wat hem bezighoudt, ook al heeft de Holocaust zijn verleden en zijn bloedverwanten zowat volledig weggevaagd. Dus klampt hij zich vast aan details en restanten, zoals hun familienaam op een bioscoopkassa in de buurt, de tickets die zijn vader daar verkocht en een exemplaar van de Thora met de handgeschreven naam van zijn vader erin. Het maakt dat hij blind is voor de buitenwereld, niet alleen de precaire positie van zijn moeder maar ook de nieuwe onderdrukking die aan de gang is. Tenslotte bevinden we ons in Boedapest, enkele maanden nadat de Hongaarse geheime dienst ÁVH met de hulp van de Sovjet-Unie een volksopstand heeft gesmoord.

Er is voortdurend veel aan de hand in Orphan, al lijkt het niet altijd zo omdat veel aan het hoofdpersonage voorbijgaat. Het is dan ook een verhaal over verlies van onschuld. Andor zal moeten inzien dat de realiteit niet zo nobel en simpel is als hij zich voorstelt, dat mensen soms dingen moeten doen waar ze niet per se trots op zijn, en dat elke beslissing gevolgen heeft. Hij zal ook in het reine moeten komen met zichzelf en zijn eigen afkomst.

Orphan is misschien niet even wurgend als Son of Saul, de eerste langspeelfilm van regisseur László Nemes, maar het drama trekt je toch weer helemaal de wereld van zijn hoofdpersonage binnen. Nemes verstaat de kunst om de camera altijd op exact de juiste plaats te zetten, waardoor hij elke scène zowel ademruimte als extra expressie geeft. En de vlammende ogen van de jonge hoofdacteur Bojtorján Barabas vergeet je nooit meer.

Ruben Nollet

Laatste artikelen